Gay pride Belgrado: Een ooggetuigenverslag

10.53u: Tussen tien en elf verzamelen we ons in een park in het centrum van Belgrado. Het park wordt bij alle ingangen goed beveiligd, iedereen die erin wil wordt gefouilleerd en moet de inhoud van zijn tas laten zien. De beveiligers pakken voor de zekerheid mijn geopende zakje drop-fruit duo’s af. Je weet maar nooit.

11.50u: De enige openlijk homoseksuele politicus van Servië is tien dagen voor de Gay pride afgetreden. Hij was staatssecretaris voor mensenrechten. De reden van zijn aftreden was vooral dat zijn medekabinetsleden te homofoob waren. De oud-Staatssecretaris is één van de mediamagneten op de pride.

@MarijeC om 11.52u: We lopen! Wel gehoord dat er in een plein achter ons rellen zijn, er is brand gesticht en er zijn charges uitgevoerd. #BelgradePride

12.03u: We zijn niet met velen, maar degenen die lopen zijn trots dat ze erbij zijn. Het is history in the making, men is zich ervan bewust dat over deze dag nog veel nagepraat zal worden. Aan het eind van de wandeling komen de eerste berichten binnen over de rellen elders in de stad. Niemand weet precies wat waar is en we zien zelf niets van het geweld, maar de sfeer wordt gespannen en men maakt zich duidelijk zorgen.

12.06u: Een Servische deelneemster komt spontaan op me af om me te bedanken voor mijn speech. Ze heeft een prachtig bord meegenomen. ‘Hate is not a family value’ staat erop.

@MarijeC om 12.49u: So far, so good. We hebben de route gelopen en zijn binnen bij het feest dat tot 15.00 duurt. Nu hopen dat mensen veilig weg kunnen.

12.57u: Op de feestlocatie binnen kom ik even Boban Stojanovic tegen. Hij is co-organisator van de pride en was mijn gast in augustus voor de Amsterdamse pride. Onvermoeibaar danste hij drie uur lang in de stromende regen op onze boot. Nu is hij gespannen en maakt zich zorgen over zijn deelnemers. Hij voelt zich verantwoordelijk voor ieder individu dat deelneemt aan zijn pride.

@MarijeC om 13.11u: Het is wat bizar, maar we hebben tegelijk een geslaagde pride en rellen en problemen elders in de stad.

13.26u: Al snel wordt duidelijk dat we gauw weg moeten van de feestlocatie, als we nog via veilige routes het centrum willen verlaten. We worden in arrestantenbusjes geladen en naar lokale politiebureau’s gebracht. In ons busje zaten 14 mensen waar er normaal 6 kunnen zitten, in het pikkedonker. De spanning breekt even door deze rit. We moeten buitenproportioneel hard lachen terwijl we in het donker bij iedere bocht weer bij iemand anders op schoot worden geworpen.

@MarijeC om 14.34u: We zijn nu gedropt ergens buiten de stad. We zijn heel veilig, maar kunnen de stad even niet meer in. #BelgradePride

15.04u: Op het lokale politiebureau zijn we ook niet helemaal veilig. De politie besluit daarom de deelnemers in kleine groepjes in de buitenwijken van Belgrado te droppen. Met een clubje van 8 mensen zijn we over en gaan in een buitenwijk lunchen in een winkelcentrum. Daar zien we op TV heftige beelden van de rellen. Vooral het beeld van een enorme groep relschoppers die met een oerbrul op de politie afstormt maakt enorme indruk.

21.04u: Een paar uur later mogen we de stad weer in. Daar zijn terraseigenaren net de laatste vernielde dingen aan het wegbergen. Het enige dat nog doet denken aan de rellen van een paar uren daarvoor zijn de ingeslagen ruiten van een aantal sportzaken. Heel toevallig werden deze winkels geplunderd en werd de tussengeleden damesondergoedwinkel ongemoeid gelaten door de relschoppers. Het maakt de acties nog gecalculeerder, en iets waar de Servische regering serieus werk van moet maken.