Rainbow over the Dniester: Marije Cornelissen bezoekt LGBT-festival Moldavië

“Het is voor alle mensen die in de Tweede Wereldoorlog vervolgd werden, ook Joodse homo's”, zei de medewerker van GenderDoc M. “Zijn er dan Joodse homo's?” vroeg de Joodse organisatie in consternatie. “Jazeker, er is ieder jaar een grote Pride in Tel Aviv.” “Ogenblikje!”, druk overleg op de achtergrond. Een verbaasde stem: “Daar ben ik weer. Er is inderdaad een Tel Aviv Pride. Nou, prima dan, succes met de kranslegging!”

5 mei, 12.30u - Vanaf het monument gaan we in busjes naar een plek in het centrum van Chisinau voor de 'Gay Flashmob'. De media volgt ons in auto's, ze zijn niet van tevoren op de hoogte gebracht van tijd en plek om te voorkomen dat gewelddadige hooligans de bijeenkomst komen verstoren.

De gemoederen waren de laatste maanden flink opgelopen rond een anti-discriminatiewet in het parlement waarin ook homorechten opgenomen zijn, dus de organisatie is dit jaar extra voorzichtig. Daarom ook werd dit jaar niet geprobeerd om een publieke Pride te organiseren op zondag. De Flashmob is het substituut. Ik geef een kort speechje bij de Flashmob dat de hele avond op nationale tv wordt uitgezonden. Hoop dat het wat geholpen heeft.

De plek waar de Gay Flashmob plaatsvindt is niet toevallig gekozen. Het is dezelfde plek waar in 2008 een busje met veertig gay activisten werd belaagd door vijfhonderd gewelddadige hooligans terwijl de politie erbij stond en niets deed. Een aantal van de aanwezigen nu was er toen ook bij. Je hoort nog de angst in hun stemmen als ze erover vertellen. Vooral het moment dat de telefoniste van de alarmdienst zei: “Hou op met bellen, we gaan toch niets doen!” en de mensen in het busje beseften dat ze echt geen hulp zouden krijgen heeft er enorm ingehakt. Voor een idee van hoe het was, bekijk dit filmpje op YouTube.

5 mei, 21.00u - Op donderdagavond is het openingsfeest. De dame in het roze is de ambassadeur van Zweden die het festival financieel en moreel steunt. De man links naast haar is Alexei Markov, de flamboyante voorzitter van GenderDoc M. Hij is de meest bekende homo van Moldavie. Voor zijn coming out was hij hoofdredacteur bij een landelijk dagblad, maar toen de medewerkers en het bestuur wisten dat hij homo was is hij eruit gewerkt. Nu zet hij zich met hart en ziel in voor homorechten in zijn land.

5 mei, 22.00u - En na de speeches is er feest!

Voor veel bezoekers die van buiten de hoofdstad komen is het de enige keer per jaar dat zij helemaal zichzelf kunnen zijn op een feest. Meisjes mogen met meisjes dansen, jongens mogen met jongens zoenen en iedereen leeft zich helemaal uit op en naast de dansvloer. Deze vrouwen zijn directeur van GenderDoc M Anastasia en haar geliefde Anjelika. Geweldige meiden die zij aan zij op de bres staan.

6 mei, 13.00u - De volgende dag is er een serieus debat, expres wat later op de dag gepland. Sommige mensen hebben nog steeds wat kleine oogjes van de avond tevoren, maar de zaal zit flink vol. Anjelika vertelt over recente incidenten van homo's en lesbiennes die met geweld te maken hebben gekregen en weinig of geen hulp krijgen van politie en justitie. Ik vertel wat over anti-discriminatiewetgeving in de Europese Unie en over de manieren waarop we proberen om voor en achter de schermen LGBT-rechten in Moldavië te bevorderen, bijvoorbeeld door de Liberale burgemeester van Chisinau aan te laten spreken door de Federatie van Europese Liberale Partijen en de ministers onder druk te zetten in de samenwerkingsovereenkomst tussen Moldavië en de EU.

6 mei, 21.00u - 's Avonds is er een receptie ter ere van het feit dat dit het tiende festival is. Het is weliswaar al tien keer niet gelukt om een openbare Gay Pride te houden, maar de activiteiten binnenskamers worden steeds succesvoller en beter bezocht. Langzaam maar zeker durven meer mensen uit de kast te komen.
Deze mensen zijn Miroslav en Natalia uit Zweden. Zij zijn van de organisatie Civil Rights Defenders, de belangrijkste supporters van GenderDoc M. Miroslav is ieder jaar bij het festival in Chisinau, en zat ook in het beruchte busje.

7 mei, 21.00u - Op zaterdag zijn er overdag een aantal workshops geweest, onder andere voor ouders van homo's en lesbiennes. Vaders, maar vooral moeders praten met elkaar over het acceptatieproces en hoe moeilijk het is in het conservatieve Moldavië om openlijk trots te zijn op je openlijk LGBT-kind. Moeders die al wat gewend zijn aan het idee steunen moeders die het er nog heel moeilijk mee hebben. Heel bijzonder en ontroerend. Er zijn uiteraard geen foto's daarvan. De foto's hier zijn alleen van mensen die het geen enkel probleem vinden om in de openbaarheid te treden, iets om heel goed op te letten.

's Avonds is het slotfeest. Dat begint zoals altijd met een jongen met fakkel en een meisje met vlag, zoals ook het openingsfeest. Er zijn in de tien jaar een boel jaarlijks terugkerende tradities ontstaan.

Ik ben gevraagd te spreken bij de slotceremonie. Ik probeer de Moldaviërs een hart onder de riem te steken door voorbeelden te geven van landen waar LGBT-rechten ook gevoelig liggen maar waar wel vooruitgang is. In het superreligieuze Brazilië heeft net de dag ervoor de rechtbank bepaald dat paren van gelijk geslacht gelijke financiële en sociale rechten moeten krijgen. In het superconservatieve Albanië is een anti-discriminatiewet aangenomen waarin niet alleen seksuele oriëntatie maar ook gender-identiteit is opgenomen. En in het supermacho Spanje is al een aantal jaren geleden het huwelijk voor paren van gelijk geslacht ingevoerd. Geen land is te religieus, te conservatief of te macho voor LGBT-rechten, ook Moldavië niet. Ik krijg een groot applaus en een prachtig bosje lelietjes van dalen, mijn lievelingsbloemen.

7 mei, 23.00u - Vast onderdeel van het festival is de verkiezing van Miss Flawless.  Het is dé wedstrijd voor travestieten van de voormalige Sovjetlanden. Uit Kazachstan, Oekraïne, Armenië, Rusland en Georgië komen mannen om op te treden, in de meest geweldige uitdossingen. De jury is dit jaar met zorg gekozen, en selecteert niet net als vorig jaar op de meest obscene act met de grootste tieten, maar op het mooiste optreden.

En dit is ze dan: Miss Flawless 2011!